Funkcje i budowa oleju silnikowego
2026-02-18Czym jest SAE i co mówi o oleju?
Powszechnie wiadomo, że im mniejsze zmiany lepkości pod wpływem temperatury, tym lepsze parametry użytkowe oleju. Wykres pokazuje, jak przykładowe klasy – np. SAE 40, SAE 10W‑40 czy SAE 0W – zachowują się w miarę spadku temperatury. Oleje o wyższej klasie letniej (np. 40) lepiej znoszą wysokie temperatury, natomiast niskie klasy zimowe (np. 0W) sprawiają, że olej pozostaje płynny nawet przy silnych mrozach.
Klasyfikacja zimowa i letnia
SAE wyróżnia osobne klasy:
- zimowe oznaczone literą W (np. 0W, 5W, 10W, 25W),
- letnie (np. 20, 30, 40, 50, 60).
W praktyce najczęściej stosuje się oleje wielosezonowe, takie jak 5W‑30, 10W‑40 czy 0W‑20. Dzięki nim silnik jest chroniony zarówno podczas zimnego rozruchu, jak i w wysokich temperaturach pracy.
Najważniejsze funkcje oleju silnikowego
Olej silnikowy chroni układ napędowy poprzez:
- zmniejszenie współczynnika tarcia,
- ochronę elementów silnika przed zużyciem,
- chłodzenie współpracujących elementów,
- uszczelnianie ruchomych części,
- zapobieganie korozji metalowych podzespołów,
- utrzymanie silnika w czystości dzięki utrzymywaniu zanieczyszczeń w zawieszeniu.
Każda z tych funkcji składa się na ogólną trwałość oraz kulturę pracy jednostki napędowej — dlatego tak ważne jest, aby dobrać olej dopasowany do warunków eksploatacji.
Budowa oleju silnikowego
Grafika precyzyjnie pokazuje, że olej silnikowy składa się z dwóch podstawowych elementów:
- około 80% – olej bazowy, który może być mineralny, syntetyczny lub tzw. syntetyczny typu III,
- około 20% – dodatki uszlachetniające, nadające olejowi konkretne właściwości.
Więcej o olejach
Na grafice widoczny jest olej MAX EXPERT 10W‑40, należący do olejów wielosezonowych. Jego oznaczenie wskazuje, że:
- 10W zapewnia odpowiednią płynność w niższych temperaturach,
- 40 gwarantuje stabilny film smarny w wysokiej temperaturze pracy silnika.
To przykład oleju, który wpisuje się w najczęściej stosowane klasy lepkości przedstawione w tabeli i pasuje do szerokiej grupy jednostek napędowych używanych w zróżnicowanych warunkach. MAX EXPERT, jako linia produktów, obejmuje różne warianty lepkości zgodne z klasyfikacją SAE — dzięki temu łatwiej dobrać olej nie tylko pod temperatury otoczenia, lecz także pod wymagania konkretnego silnika.
Dodatki funkcjonalne
Wśród dodatków, które decydują o właściwościach oleju, znajdują się m.in.:
- detergenty i dyspergatory – utrzymują zanieczyszczenia w zawieszeniu i zapobiegają tworzeniu osadów,
- modyfikatory tarcia – poprawiają ślizg i obniżają straty energii,
- inhibitory utleniania – chronią olej przed starzeniem,
- depresatory – poprawiają płynność w niskich temperaturach,
- antypienne – zapobiegają pienieniu oleju,
- inhibitory korozji – zabezpieczają metalowe elementy,
- przeciwzużyciowe – chronią powierzchnie trące,
- wiskozatory – stabilizują lepkość oleju przy zmianach temperatury.
To właśnie połączenie odpowiedniej bazy i pakietu dodatków pozwala olejom – takim jak seria MAX EXPERT – zapewniać optymalną ochronę zarówno w codziennym ruchu miejskim, jak i podczas bardziej wymagających warunków eksploatacji.
Gdzie w tym wszystkim kierowca?
Trzeba mieć na uwadze, że dobór lepkości ma realny wpływ na trwałość silnika. Dlatego zanim sięgniesz po butelkę z półki, warto zastanowić się, w jakich warunkach pracuje Twój samochód. Dobierz olej, który sprosta tym wymaganiom.
Olej widoczny na grafice reprezentuje typowy przykład oleju, który łączy stabilność pracy w cieple z dobrą płynnością przy starcie, co czyni go uniwersalnym w codziennym użytkowaniu.
